العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)
57
بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)
در امور دينى - پاكيزهتر از گناهان - مهربانتر نسبت به برادران . 27 - تفسير عياشى هارون بن خارجه گويد به حضرت صادق ( ع ) عرضه داشتم . من گاهى خوشحال ميشوم بدون اينكه علت آن را بفهمم و منشأ و ريشه آن را نه در باره خودم و نه مربوط بمالم و نه در باره دوستانم مىبينم ( دگرگونى در آنها رخ نداده ) و همين طور گاهى ناراحت و اندوهناك ميشوم نه از جهت خود و نه از جهت مالم و نه از جهت دوستانم ( بدون جهت ) فرمود آرى چنين است . شيطان در دل انسان مشغول وسوسه مىشود و خاطرات بدى ايجاد مىكند مثلا ميگويد اگر تو در نزد خداوند ارزشى داشتى دشمنت را بر تو چيره و غالب نميكرد تو را فقير و تهيدست نمىنمود . . . آيا تو انتظار و توقعى غير از وضع گذشتگان دارى ( آنان هم گاهى تهيدست ميشدند گاهى مغلوب ميشدند گاهى بر خلاف آن ) آيا چيزى گفتند ( اعتراض و شكوهاى نمودند ؟ تو هم مانند آنها پايه زندگى دنيا چنين است ) اين وساوس و خاطرات است كه باعث اندوه مىشود بدون جهت و سبب . و اما آن رقم خوشحالى آن هم از جهت الهامات فرشته است در دل انسان فرشته در باطن آدمى ميگويد اگر فرضا خداوند دشمن تو را بر تو پيروز كرده و تو را نيازمند او نموده اين يك امرى است زودگذر و كوتاه مدت بشارت باد تو را به نعمتها و بخشش و عنايت ابدى خداوند و اين است معناى آيه الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ وَ اللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا بقره 268 . شيطان از فقر و تهيدستى شما را مىترساند و با ترغيب به كارهاى زشت وسوسه مىكند ولى خدا عنايات و بخشش را بشما وعده ميدهد . 28 - تفسير عياشى سلام ميگويد در محضر امام پنجم بوده كه حمران بن اعين ( يكى از شاگردان حضرت ) وارد شد و از مسائلى پرسش كرد چون خواست برخيزد و برود عرضه داشت مطلبى هم دارم - خداوند بر عمر شما بيفزايد و بما توفيق بهرهمندى از وجود شما عنايت فرمايد - و آن اين است كه ما وقتى در حضور شما هستيم و از بيانات شما استفاده ميكنيم . از اين محضر بيرون نميشوم مگر با يك دل مهربان و حالت خوش - نسبت به دنيا بىاعتنا ميشويم و اين زخارف و ثروتهائى كه در دست مردم است در نظر ما بىارزش جلوه مىكند ( و نبايد اينها هدف اصلى انسان باشد ) ولى وقتى در اجتماع قدم ميگذاريم و با بازار و بازرگانان مربوط ميشويم محبت و علاقه به دنيا در دل ما جا باز مىكند حضرت فرمود البته اينها حالات قلب است گاهى سخت مىشود و گاهى نرم مىشود سپس حضرت باقر ( ع ) فرمود . توجه داشته باش . اصحاب و ياران رسول خدا ( ص ) كه بحضرتش عرضه داشتند . ما ميترسيم كه منافق باشيم .